Zoek Alle vacatures

Waarom we niet rationeel kunnen besluiten

door Leon Schaepkens

partner REEF personeel en organisatie: Leon SchaepkensDe kwaliteit van onze beslissingen laat nogal te wensen over, hoewel we daar zelf graag anders over denken. Impliciet nemen we aan dat onze eigen beslissingen rationeel zijn - zelfs al zijn ze intuïtief, dat afwijkingen doorzien worden, dat irrationaliteit te wijten is aan slechte informatie en dat we leren van onze fouten. Niets is echter minder waar. Wat zijn nu onze valkuilen en wat is er tegen te doen?

In de eerste plaats rationaliseren we fouten. We leren dus ook niet. Dat geeft ons uiteindelijk zelfvertrouwen. We vallen terug op oude successen, blijven hangen in stereotype oplossingen, zijn slachtoffer van over-enthousiasme, jumping-to-conclusions en we persisteren in ons gelijk bij negatieve feedback. Het helpt dus om meer tijd voor een beslissing te nemen, of te brainstormen - waarbij iedere deelnemer vooraf zich individueel voorbereidt - en ons kwetsbaar op te stellen in een discussie of vergadering.

Vervolgens is het interessant om te kijken naar het thema informatie. Te veel informatie leidt niet tot betere beslissingen. Ook selecteren we informatie op basis van consistentie met onze eigen verwachtingen. Daarnaast upgraden we een gekozen oplossing en downgraden we een niet-gekozen oplossing. Verder krijgt informatie meer lading als deze dichtbij is, makkelijk voor te stellen of te onthouden is. Tot slot weegt belangrijke informatie onevenredig zwaar en wordt minder belangrijke informatie genegeerd. Het helpt dus om informatie overzichtelijk te houden, goed stil te staan bij verschillende oplossingsvarianten en de verschillende aspecten bij een besluit.

Ook is zaak oog te hebben voor groepsdenken. Groepsdenken ontstaat als een groep van capabele mensen uiteindelijk tot een verkeerde beslissing komt. De kans dat dit gebeurt, is het grootst in groepen met een hoge cohesiSchaepkens, partner van REEFe die tot een consensus trachten te komen. Door te werken met een onafhankelijke voorzitter, deskundigen te betrekken bij het besluit, kritisch denken aan te moedigen, minderheidsstandpunten te bespreken en advocaat van de duivel te spelen, neemt de kans op betere beslissingen toe. 

Terug
Om deze website goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies.
Bekijk ons cookiebeleid.