Zoek Alle vacatures

Vastgoedmanagement bij gemeenten maakt bezuinigen overbodig

Patrick de Kort, discussieleider tijdens de REEF-deelt-kennisbijeenkomst op 27 juni


De financiën bij gemeenten staan door de crisis onder grote druk. Inkomsten zijn verminderd en er moet fors bezuinigd worden. Gemeenten beraden zich op wat ze kunnen met kapitaal dat ze bezitten, zoals maatschappelijk vastgoed. Patrick de Kort, eigenaar van PK Vastgoedadvies en bestuurder van het Instituut voor Vastgoedmanagement, helpt gemeenten met het op orde krijgen van hun vastgoedmanagement en het maken van de juiste keuzes voor bezuinigingen.

Vastgoedmanagement bij gemeenten

Gemeenten zijn de grootste eigenaren van maatschappelijk vastgoed, zij bezitten ruim 40% van de markt. Hieronder vallen bijvoorbeeld gemeentehuizen, buurthuizen, sportvoorzieningen, theaters en bibliotheken. Dit vastgoed vertegenwoordigt een waarde van 40 miljard euro (of zelfs 70 miljard euro volgens dit artikel in binnenlands bestuur) en dat is bijna net zoveel als de Nederlandse kantorenmarkt.

Gemeenten zijn zich er in toenemende mate van bewust welk kapitaal er besloten ligt in hun vastgoedportefeuille. Dit kapitaal willen ze graag inzetten bij de bezuinigingen. Het is van belang daarbij de juiste keuzes te maken.

Patrick: “Wat de laatste maanden steeds meer in een stroomversnelling aan het geraken is, is het verkopen van vastgoed door gemeenten. Ze zien het verkopen van vastgoed als een mogelijkheid om te bezuinigen. Ik vraag me af of ze daarmee bereiken wat ze willen bereiken. Het is van belang dat gemeenten goed zicht krijgen op wat ze hebben. Als je niet weet wat je hebt, dan kun je wel gaan verkopen, maar dan verkoop je mogelijk de verkeerde dingen.”

Volgens Patrick de Kort zijn gemeenten nog maar weinig bezig met het managen van vastgoed. “Uit onderzoek van het Instituut voor Vastgoedmanagement blijkt dat dit weinig prioriteit heeft”, vertelt Patrick. “Er zijn maar enkele gemeenten die structureel naar hun vastgoedportefeuille kijken en sturen op bijvoorbeeld inzet en rendement. De grote groep heeft enkel technici in dienst die zich bezighouden met het oplossen van klachten, storingen en het uitvoeren van onderhoud.”


Inzicht met de vastgoedmanagementscan


Voor veel gemeenten is de vastgoedportefeuille nu nog een ‘black box’: er is te weinig (financiële) transparantie op dit gebied. Daarnaast moeten gemeenten beslissen op welke manier vastgoed hun maatschappelijke taken ondersteunt. Vaak heeft het vastgoed dat een gemeente bezit niets meer te maken met de kerntaken die ze moeten uitvoeren.

Patrick de Kort heeft de ‘Vastgoedmanagementscan’ ontwikkeld die gemeenten helpt inzicht te krijgen in het niveau van hun vastgoedmanagement. In deze scan kent vastgoedmanagement vijf niveaus: uitvoerder, controller, handelaar, ondernemer, strateeg. En ieder niveau kent weer verschillende maten van professionalisering. “Het hoogste niveau dat gemeenten halen, is ondernemer en daar zitten in Nederland misschien vijf gemeenten op”, vertelt Patrick. “De meeste gemeenten zitten op het niveau van uitvoerder of controller. Uitvoerder gaat over techniek, dus over onderhoudsplanningen en het oplossen van klachten en storingen. Controller gaat over het inzichtelijk hebben van de geldstromen. Strategisch omgaan met vastgoed zit op het niveau van handelaar. Dus heel veel gemeenten moeten nog een aantal stappen zetten.”

In de vastgoedmanagementscan wordt het ambitieniveau van de gemeente afgezet tegen het niveau dat ze nu hebben. Daarna kan er worden bepaald welke professionaliseringsslagen er moeten worden gemaakt om het vastgoedmanagement op het gewenste niveau te krijgen. “De crux zit hem in het vertalen van de strategische plannen naar de werkvloer”, aldus Patrick de Kort. “Je moet dan ook kijken naar het personeel wat er nu zit: is het überhaupt mogelijk om hen naar een hoger niveau in vastgoedmanagement te bewegen? Er zitten daar mensen die al 20 of 30 jaar hetzelfde doen. Die mensen op de werkvloer moeten op een andere manier gaan kijken naar gemeentelijk vastgoed. En de manier waarop wij dat met het Instituut aanpakken is daarin uniek: wij zijn in staat om die mensen op een andere manier te laten werken.”

Samenwerkingen

Om deze mensen op de werkvloer beter te bereiken, werkt het Instituut voor Vastgoedmanagement samen met SBR, een kennisplatform voor bouw en vastgoed. Patrick: “Wij willen dat mensen op de werkvloer slimmer met vastgoed bezig gaan zijn. SBR heeft een netwerk op de werkvloer.”

Tevens zijn zij een samenwerking aangegaan met REEF. Kennis wordt gecombineerd en gebundeld om zo samen gemeenten te ondersteunen in het professionaliseren van hun vastgoedbeleid. “Wij zijn bezig om samen andere tools te ontwikkelen, zoals een besparingsscan”, vertelt Patrick. “Deze zoomt meer in op de onderliggende geldstromen.”

 

Bezuinigen overbodig

“Ik zou het heel mooi vinden als gemeentelijk vastgoed op de agenda komt te staan bij de gemeenteraadsverkiezingen“, betoogt Patrick. “We hebben het over 40 miljard Euro! Dat betekent dat de geldstroom in het vastgoed jaarlijks in de miljarden Euro’s loopt, dat wordt op een manier beheerd waar je nauwelijks invloed op hebt. Je doet het maar vijf of tien procent slimmer en moet je eens kijken wat voor geld daarmee gemoeid is. Ik heb weleens geroepen dat als we dit structureel met z’n allen aan gaan pakken, de hele bezuinigingsoperatie binnen gemeenteland in één klap weg is.”

Meer informatie

Wilt u meer weten over gemeentelijk vastgoed en wat REEF hierin kan betekenen? Neem dan contact op met Raymond Nijssen, projectmanager, via 040 – 29 46 888 of via r.nijssen@reefbv.nl.

Meer informatie over dit onderwerp kunt u ook vinden bij:
- Instituut VGM
- Onderzoek over gemeentelijk vastgoedmanagement

Terug
Om deze website goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies.
Bekijk ons cookiebeleid.